Người thầy dạy chữ Thái Lai Pao

Ông đã dành những năm tháng cuối đời để cố gắng truyền giữ chữ Thái Lai Pao cho con cháu, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của dân tộc mình.



Sinh ra và lớn lên trong cái nôi của văn hóa dân tộc Thái nhưng mãi đến năm 2008, ông Phi mới lần đầu tiên cầm trên tay quyển sách chữ Thái Lai pao của cụ Lô Văn Thoại ở huyện Tương Dương biên soạn. Được cụ Thoại truyền dạy một thời gian cho đến khi nắm được phương pháp cơ bản, ông có thể đọc sách mọi lúc mọi nơi – tự học, tự nghiên cứu.





Ông Phi tại một lớp dạy chữ Thái

 


Từ đấy, ông càng say mê hơn cái giá trị văn hóa phi vật thể của người xưa để lại trong những con chữ. Bởi qua đó đã hiện lên một xã hội Thái xưa có đời sống tinh thần vô cùng phong phú. Đó là những làn điệu dân ca, bài hát giao duyên tình tứ, kho tàng thành ngữ, tục ngữ…

 


Theo như ông Phi nói, chữ Thái cổ, nếu đọc đúng phiên âm của người Thái ở Tương Dương nghĩa là Lai Pao. Lai là chữ, Pao là sông Nậm Pao. Người Thái ở Tương Dương cũng như người Thái ở vùng khác có nền văn hóa, văn học và chữ viết riêng.

 


Chữ Lai Pao của Tương Dương khác với chữ Thái Đen, Thái Trắng, Thái Thanh… Chữ Lai Pao dùng để chép lại những câu ca dao tục ngữ, những câu đố, những bài thơ, các câu chuyện thần thoại…



Ông Phi nhận thấy, biết đọc được chữ Thái và dịch ra chữ quốc ngữ giúp người dân hiểu hơn về văn hóa Thái chưa đủ. Cần phải truyền lại chữ Thái cho người Thái để thế hệ sau có thể gìn giữ và phát huy những giá trị tinh thần của dân tộc trước khi quá muộn. Sau mấy năm trời học hỏi, tìm tòi, ông Phi đã sưu tầm bổ sung thêm một số chữ và tham gia nhóm biên soạn giáo trình chữ Thái Lai Pao để đưa vào giảng dạy.

 


Lớp học đầu tiên ông tham gia giảng dạy do Phòng Văn hóa huyện Tương Dương mở, hiện tại ông đang đứng lớp dạy chữ Thái ở xã Tam Thái. Từ các cán bộ đến những người dân hàng ngày chỉ quen việc đồng áng đều hào hứng theo học, đặc biệt ngày hè các em học sinh ở đây đều tham gia học chữ Thái.

 


Người dân ở đây quen gọi ông một cách trìu mến là “Thầy giáo chữ Thái Lai Pao”. Chương trình học chữ Thái Lai Pao của ông Phi cũng được phòng văn hóa huyện lên kế hoạch cho những khóa đào tạo cán bộ và con em dân tộc Thái kế tiếp.

 


Ông không chỉ dạy cho người Thái biết chữ Thái Lai Pao mà còn khơi dậy trong họ ý thức về bản sắc truyền thống văn hóa phi vật thể người xưa để lại. Ông cho rằng “Chứ Thái là một trong những kho tàng văn hóa đặc sắc của dân tộc Thái”. Nhiều người đã tìm đến ông để nghiên cứu, học hỏi và nhờ ông giúp đỡ.


Từ một người học trò đánh vật với từng con chữ Thái Lai Pao cho đến hôm nay, ông Phi được biết đến như một trong những người giữ chìa khóa mở cánh cửa vào kho tàng văn hóa dân tộc Thái.



Nguồn: Trường Khuyên. Theo http://congannghean.vn
CÁC BÀI LIÊN QUAN
CHỮ LAI PAO- CHỮ VIẾT CỦA NHÓM THÁI TAY MƯƠNG Ở NGHỆ AN
Mạng lưới bảo tồn tri thức bản địa dân tộc Thái VTIK
Hội thảo khoa học về chữ Thái
Giải thưởng Balaban: Bảo tồn di sản chữ Nôm
Hội thảo Công nghệ Thông tin về chữ Thái, chữ Chăm
Người giữ hồn chữ Thái ở xứ Thanh
Khi cán bộ đi học “cái chữ”
Người phụ nữ đã thổi hồn vào con chữ Thái cổ
Bản quyền thuộc Trung tâm Công nghệ Thông tin Thừa Thiên Huế