Document
Đóng
Tình hình phát triển bộ gõ cho chữ Thái Việt Nam

1. Điểm qua tình hình


- Hiện tại các bộ gõ “Standar Thai Son La” và “TaiHeritage” có thể đánh mà không cần chương trình hỗ trợ bên ngoài, vì khi tạo font đã ghi đè tên ký tự bằng tên các chữ cái trên bàn phím tiếng Anh bình thường (khu vực mã ASCII thấp), đây là một hình thức ghi đè lên mã ASCII. Giải pháp này khá hiệu quả để đánh ngay được chữ Thái, nó cũng có căn cứ nhất định, đó là số kí tự chữ Thái nhỏ hơn số các phím kí tự “khả kiến” trên bàn phím tiếng Anh, nên xếp gọn trong bàn phím tiếng Anh. Tuy nhiên đây không phải giải pháp chính quy, vì gây tranh chấp mã giữa các bộ chữ khác nhau và mới chỉ xét ở bình diện bộ mã 8 bit. Cách xử lý đó sẽ gây trở ngại khi mở rộng giao lưu văn hóa trên mạng, gây khó khăn cho các tác vụ trao đổi thông tin, xử lý văn tự, xây dựng từ điển tiếng dân tộc .v.v.




- Bộ gõ của Dự án Số hóa chữ Thái (Viện CNTT) giới thiệu tại HN chữ Thái 2005 khá quy củ vì sử dụng hệ thống mã hóa unicode 2 byte, dùng kỹ thuật Keyboard Hook để quản lý bàn phím thực như UNIKEY, VIETKEY, nhưng do vấn đề mới xét trên khía cạnh lí thuyết mà chưa tính tới thực tế người sử dụng  nên còn chưa được ứng dụng thực tiễn… 


- Bộ gõ của viện AIST Nhật (www.m17.n.org) ứng dụng mã nguồn mở trên nền Linux để xử lý đa ngữ, có tính bao quát và phát triển có bài bản, nhưng người dùng cuối ở VN quen xử dụng nền Windows nên bộ gõ này trước mắt có thể  khó phổ biến .  


Các vấn đề đặt ra cho bàn phím: 


Có hai điểm đặc trưng của Chữ Thái mà bộ gõ sẽ phải xử lý: 


Đặc điểm (1): Bộ chữ Thái thống nhất mới đã sử dụng các dấu ký tự nguyên âm cổ viết trên và dưới phụ âm. Đó là các ký tự không dãn cách (tiếng Anh: non-spacing), khi hiển thị sẽ chồng lên chữ đứng trước hay sau. Trong font TTF đó là các ký tự được vẽ dịch về bên trái (hay bên phải) để khi hiển thị sẽ nằm trên hay dưới chữ đứng trước (hay đứng sau). Các ký tự này rất quan trọng vì là nguyên âm chính của từ, không phải là các dấu phụ như trong tiếng Việt (trong tiếng Việt nhiều khi viết không dấu nhưng người đọc vẫn dễ dàng đoán được từ). 

Bộ chữ Thái thống nhất mới đã đưa vào 7 ký tự không dãn cách giống với bộ chữ Sơn La và Tai Dam:

Xuất hiện các vấn đề là khi người ta gõ 2-3 hay nhiều phím non-spacing, các chữ sẽ trùng nhau trên màn hình, đan xen lộn xộn không nhìn được gì, hoặc là người dùng không thấy gì mới nhưng trong lưu trữ đã có một loạt ký tự non-spacing ghi vào rồi. Điều này các bộ gõ của Thái Sơn La và SIL Tai Dam đều mắc phải. 


Đặc điểm (2): Chữ Thái VN và các chữ cùng họ như Thái Lan, Lào... đều có một điểm đặc thù riêng là có nhiều nguyên âm viết bên trái, trước phụ âm đầu, tức là ngược với thứ tự phát âm. (Khi lưu trong các thiết bị nhớ thì có thể thuận mà cũng có thể ngược thứ tự phát âm, vấn đề này khá rắc rối đã đề cập trong bài của nhóm SIL Tai Dam. Các đề xuất xử lý các kí tự này có thể tham khảo bài của  James L. Brase, SIL International, Phụ lục 2: “Mã hoá nguyên âm - thứ tự trực quan hay thứ tự phát âm”)  


Khó khăn nảy sinh là do người mới học chữ Thái VN hiện nay, thường đã quen với cách viết thuận thứ tự phát âm của tiếng Việt, tiếng Anh và các ngôn ngữ La-tinh.


2. Giới thiệu bố trí bàn phím chữ Thái Thống nhất:




3. Bố trí bàn phím chữ Thái Sơn La:
(Theo font cũ, font mới có thay đổi một số phím)




CÁC BÀI LIÊN QUAN
Giới thiệu website chữ Thái Việt Nam
Bản quyền thuộc Trung tâm Công nghệ Thông tin Thừa Thiên Huế