Document
Đóng
Người phụ nữ đã thổi hồn vào con chữ Thái cổ

“ Cũng như các dân tộc khác trên đất nước Việt Nam, người Thái có tiếng nói và chữ viết riêng, vậy mà tại sao chữ Thái cũ không phổ biến được có phải không tôn trọng tiếng nói và chữ viết dân tộc ít người không tác dụng của chữ Thái cũ trước kia hiện nay tương lai”. Điều trăn trở ấy của người cha đã hối thúc Lò Mai Cương làm một việc gì đó để có thể một ngày không xa sẽ trả lời cha.





Sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học, thạc sỹ Lò Mai Cương, hiện đang công tác tại Trung tâm giáo dục thường xuyên tỉnh, 49 tuổi, chị là người phụ nữ dân tộc Thái đã nghiên cứu thành công nhiều đề tài khoa học.


Đầu năm 2005, chị nghiên cứu đề tài đưa bộ Font chữ Thái Sơn La trên máy vi tính, trong quá trình làm việc chị được nhiều chuyên gia của Cục công nghệ thông tin thuộc Bộ Giáo dục & Đào tạo hỗ trợ. Tuy đã nỗ lực rất nhiều, song chị vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc thống nhất bộ chữ Thái, vì trong chữ Thái có tới 8 phương ngữ khác nhau của nhiều địa phương, cuối cùng qua tham khảo chị đã quyết định dùng kiểu nét chữ truyền thống và được mang tên là “Bộ Font chữ Thái Sơn La”. Đến năm 2006 đề tài được nghiệm thu, bộ Font đã được nhóm kỹ thuật Unnicode chấp nhận, đưa vào mã quốc tế (Unnicode) và cấp cho 72 ký tự. Nay bộ font chữ Thái của chị đã được đưa vào ứng dụng rộng rãi ở nhiều nơi như: CQTT Đài tiếng nói Việt Nam khu vực Tây Bắc, các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Yên Bái, Thanh Hóa, Nghệ An, Hòa Bình... Để phát huy được hiệu quả của đề tài nêu trên, chị còn phối hợp với ông Phan Anh Dũng ở trung tâm tin học Huế thiết kế phần mềm trang web hỗ trợ chữ Thái Việt Nam, nó rất tiện ích cho những ai muốn tìm hiểu về văn hoá Thái, chữ Thái, tra từ điển Thái - Việt hoặc tải bộ gõ, font chữ Thái  miễn phí.

Nối tiếp những thành công, để thực hiện chủ trương của đảng, nhà nước, chị tiếp tục nghiên cứu biên soạn xây dựng chương trình và tài liệu giảng dạy tiếng chữ dân tộc Thái cho sinh viên chuẩn bị ra trường công tác ở vùng dân tộc thiểu số.


Với những công hiến của chị đối với sự nghiệp  khoa học công nghệ, chị đã được Tổng liên đoàn lao động Việt Nam tặng 2 bằng lao động sáng tạo, đạt giải Nhì sáng tạo kỹ thuật Việt Nam năm 2009, do VIFOTEC trao tặng.

Và bây giờ, với vai trò là lãnh đạo một phòng có nhiệm vụ rất nặng nề và quan trọng là tổ chức bồi dưỡng cập nhật kiến thức chuyên môn, tiếng dân tộc thiểu số nhằm nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ công chức viên chức của tỉnh, chị lại say sưa tìm hiểu, khảo sát nhu cầu để tham mưu với Ban giám đốc trung tâm, với tỉnh mở được nhiều lớp đáp ứng nhu cầu của người học, của các ngành và xã hội. Bên cạnh đó chị trực tiếp lên lớp bồi dưỡng tiếng, chữ dân tộc Thái cho CBCCVC của tỉnh.

"Công việc rất bận rộn nhưng tôi vui lắm vì được góp phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho tỉnh và vui hơn là tôi đã có thể báo công với người cha kính yêu của mình là đã thổi được hồn vào những con chữ Thái cổ để bây giờ nó có thể sống mãi với thời gian, với cuộc sống, con người quê hương Sơn La, với dân tộc Việt Nam”. Gặp chị giữa giờ giải lao của lớp học tiếng chữ Thái tại trung tâm GDTX Tỉnh, chị đã nói với tôi như thế đấy.
Nguồn: Bài, ảnh: Lò Luận
CÁC BÀI LIÊN QUAN
CHỮ LAI PAO- CHỮ VIẾT CỦA NHÓM THÁI TAY MƯƠNG Ở NGHỆ AN
Mạng lưới bảo tồn tri thức bản địa dân tộc Thái VTIK
Hội thảo khoa học về chữ Thái
Giải thưởng Balaban: Bảo tồn di sản chữ Nôm
Hội thảo Công nghệ Thông tin về chữ Thái, chữ Chăm
Người giữ hồn chữ Thái ở xứ Thanh
Khi cán bộ đi học “cái chữ”
Người thầy dạy chữ Thái Lai Pao
Bản quyền thuộc Trung tâm Công nghệ Thông tin Thừa Thiên Huế